رهبر معظم انقلاب: مشکلات اقتصادی به‌ویژه رکود و بیکاری باید حل شوند      رهبر معظم انقلاب: دولت میتواند با تعامل با کارشناسان و اقتصاد دانان منتقد، تولید داخلی را زنده کند        رهبر معظم انقلاب: امنیت؛ اولویت و موضوع درجه‌یک کشور/ دشمن به‌دنبال ایجاد دوقطبی در جامعه است؛ همه مراقب باشند       
تعداد بازدید: ۵۱۴
تعداد نظرات: ۲ نظر
در همه جای دنیا کارمزد را از کسی که نفع می‌برد می‌گیرند نه از کسی که خدمت عرضه می‌کند؛ حاصل افتراق حاکم بر فضای بانکی جریانی است که به صورت نادرست پیش می‌رود
کد خبر: ۶۴۱۹۵
تاریخ انتشار: ۲۵ آبان ۱۳۹۵ - ۲۲:۵۴

همگی به خاطر داریم که مبحث کارمزدهای کارتخوان‌ها چندی پیش یک سوژه‌ی پر سر و صدا در رسانه‌ها و حوزه‌ی بانکی و پرداخت الکترونیک بود و با وجود تعداد زیادی نشست، سمینار، مناظره و مقاله و یادداشت در این خصوص، این مبحث مهم همچنان مغفول و بی نتیجه مانده است.

کارمزد کارتخوان‌ها؛ مهمترین موضوع نظام پرداخت کشور که فراموش شد

در دومین نمایشگاه تراکنش با مرتضی مقدسیان، کارشناس حوزه‌ی پرداخت گفتگو کردیم و از وی در مورد موضوع فراموش شده‌ی کارمزد کارتخوان‌ها پرسیدیم.

به اعتقاد وی همچنان مهمترین مبحث حوزه‌ی پرداخت در کشور ما همین بحث کارمزد دستگاه‌های پوز یا همان EFT POS است.

او در ابتدا به تفاوت پوز و EFT pos اشاره کرد و گفت: لغت پوز که مربوط به پوزهای فروشگاهی است معمولاً برای پوزهای غیر فروشگاهی به کار برده می‌شود. در مبحث پوزهای فروشگاهی که به تازگی سازمان امور مالیاتی برای مالیات بر ارزش افزوده‌ی آن در حال کار است بعداً بحث خواهیم کرد، اما موضوع بحث ما این پوزی است که روی آن کارت می‌کشند و خرید می‌کنند (پوز غیر فروشگاهی یا پرداخت الکترونیکی) که طی دو الی سه نسل نوع کارمزدش به نحو بد و غیر کارشناسانه‌ای دستخوش تغییر شده است.

مقدسیان ادامه داد: مدل کارمزدی که الآن وجود دارد و شاپرک و بانک مرکزی تصمیم گرفته‌اند که به این صورت انجام بگیرد بر مبنای دریافت کارمزد از بانکی است که از حساب پوز پشتیبانی می‌کند، به طور مثال اگر بانک ملت یا شرکتی بازاریابی کرده و پوزی نصب کنند که متصل به حساب بانک ملت باشد، حاصل فروش آن پوز‌ به بانکی که حساب در آن وجود دارد واریز می‌شود و بانک مذکور مجبور است کارمزد خرید را بدهد! این کارمزد یک درصد که حدود ۲۵۰ تومان است را بانک می‌دهد.

وی با اشاره به این موضوع که این مدل کارمزد در هیچ جای دنیا وجود ندارد گفت: در کشورهای دیگر کارمزد را از کسی که نفع می‌برد می‌گیرند نه از کسی که خدمت عرضه می‌کند.

او افزود: در کشورهای دیگر اگر بخواهید از ATM پول بگیرید معمولاً کارمزد را خود دارنده‌ی کارت می‌دهد به این ترتیب که وقتی از حسابی پول برداشت می‌شود روی نمایشگر دستگاه نوشته می‌شود که برای وجه نقدی که شما دریافت کردید از حساب شما کارمزد کسرشده است و اگر در کشوری دیگر نیز باشد و ارز دریافت کنید، نرخ تبادل ارز هم از شخص گرفته می‌شود و بانکی که ATM گذاشته است و یا کسانی دیگر این وسط کارمزدی را نمی‌دهند.

واقعیت هم این است که هزینه‌ای صورت گرفته و دستگاهی خریداری شده، کارمند استخدام کرده‌اند و کاری صورت می‌گیرد پس طبیعی است که کارمزد گرفته شود. در ایران حتی در ATM هم این‌طور نمی‌باشد.

در پوز هم معکوس شده است! قبلاً از کسی که کارت صادر می‌کرد کارمزد می‌گرفتند حالا هم بانک مرکزی به این کارشناسی رسیده که همان بانکی که حساب را نگهداری می‌کند باید کارمزد بدهد زیرا تصور می‌کنند که این نگهداری حساب سود دارد در صورتی که این‌ طور نیست و حساب‌های فروشگاهی اکثراً بارانداز است.

مقدسیان گفت: مشکلی دیگری که ما در ایران داریم این است که بانک‌ها هم برای رفع این مشکل متحد نیستند و بعضاً می‌گویند چرا بانک مرکزی کاری نمی‌کند؟ بانک مرکزی هم می‌گوید چرا بانک‌ها اعتراض یا کاری نمی‌کنند؛ اما تا کنون دیده نشده بانکی اعتراض کند؛ حتی شورای بانک‌های خصوصی و شورای بانک‌های دولتی حساب نمی‌کنند که چرا ما داریم کارمزد می‌دهیم؟ علت چیست؟ چرا بانکی که کلی هزینه می‌کند و حساب را نگهداری می‌کند به ازای هر تراکنش هم باید هزینه کند؟

هر تراکنش بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ تومان برای بانک هزینه دارد، که شامل هزینه‌ی نگهداری حساب، شبکه، زیرساخت، دیتاسنتر و غیره می‌شود؛ در این میان بانک باید برای هر تراکنش مبلغی هم به شتاب و شاپرک بدهد.

وی با اشاره بر افتراق حاکم بر فضای بانکی گفت: مدیران عامل یا مدیران فن آوری بانک‌ها در این خصوص با هم گفتگویی نمی‌کنند که حاصل این می‌شود که بانک مرکزی قانونی وضع می‌کند و کسی هم مخالفتی نمی‌کند و جریان به صورت نادرست پیش می ‌رود.

اگر بانک‌ها به اتحاد و مدل کارمزدی درستی برسند و کارمزد را از کسی که از آن خدمت منتفع می‌شود دریافت کنند تصور می‌کنم چند صد میلیارد تا یک هزار میلیارد تومان در هزینه‌ی بانک‌ها صرفه جویی می‌شود که این مبلغ می‌تواند برای ارتقای بانکداری الکترونیک و فرهنگ سازی آن هزینه شود.

کارمزد کارتخوان‌ها؛ مهمترین موضوع نظام پرداخت کشور که فراموش شد

عده‌ای می‌گویند مگر همه چیز ما شبیه سایر کشورهای دنیاست که مدل کارمزدی ما باشد!

در مورد این جمله از مقدسیان سؤال کردیم، او پاسخ داد: اتفاقاً همه چیز ما شبیه دنیا است؛ شما ماشین می‌خرید شبیه دنیا رانندگی می‌کنید، فرمان ماشین مثل همه‌ی دنیا یا سمت چپ هست یا راست، تمام قوانین راهنمایی و رانندگی ما مانند دنیا است. این مورد هم فرمول ثابتی دارد کسی که نفع می‌برد باید کارمزد نفعش را بدهد؛ خدمت و سرویس را باید خرید. ممکن است مقدار یا مبلغش فرق کند اما ذینفع باید کارمزد بدهد.

او گفت:‌ هرجایی که چیزی رایگان باشد شروع به اصراف و رشد فساد و سوء استفاده می‌شود اما اگر هزینه‌ای پرداخت شود مردم و شرکتها مقتصدانه عمل می‌کنند.

وی در مورد کارمزد کنونی شرکت‌های PSP گفت: هم‌اکنون کارمزد PSPها از دو محل تأمین می‌شود به این شکل که یک درصد از بانک مرکزی کارمزد می‌گیرند و درصدی هم بابت نگهداری پوز از بانک‌هایی که حساب را نگهداری می‌کنند می‌گیرند.

تقریباً می‌شود گفت ۴۰ درصد درآمد PSPها از محل نگهداری پوز می‌باشد ولی PSP خوب باید با همان کارمزد بانک مرکزی زنده بماند و اگر زنده نماند یا مشکل دارد و یا زیادی پول در می‌آورد!

به طور مثال شرکت‌های PSP که در بورس می‌روند قیمت زیاد پیدا می‌کنند و این‌گونه است که پول زیادی دریافت می‌کنند.

مقدسیان گفت: اگر همه‌ی بانک‌ها بگویند برای نگهداری حساب پول نمی‌دهند، قروشگاه می‌خواهد اینجا بماند یا برود بانک دیگری و اگر بانک دیگر هم بگوید بابت نگهداری حساب پول نمی‌دهد همه‌ی حساب‌ها در همان بانک‌ها می‌ماند و مشکل تمام می‌شود و لزومی ندارد که دیگر پول بدهند!

وی ادامه داد: بانک‌ها جای دیگر پول و کارمزد می‌دهند، بابت نگهداری حساب هم پول بدهند؟ این یک مدل خیلی عجیب و غریب است که بعضی وقت‌ها شاخ در می‌آورم که بانک‌ها چطور دارند مدیریت می‌کنند؟ خیلی کار پیچیده‌ای است! شاید به دلیل باشد که الان بانکها این وضع نا مناسب و عدم سود آوری را دارند.

نکته‌ی دیگری که بیان آن حائز اهمیت است این است که وقتی کسی که نفع می‌برد و سرویس می‌گیرد پول ندهد و از شخص دیگری بگیرند این میان خلاف، سوء استفاده و فساد زیاد می‌شود، در حال حاضر در شرکت‌های PSP اندک فسادی وجود دارد.

الآن شرکت‌ها کارهایی می‌کنند که صد در صد صحیح نیست به طور مثال تراکنش زیادی تولید کنند یا یک تراکنش را می‌شکنند و دوتایی می‌کنند.

حتی مورد داشتیم که مکان‌هایی بوده که چند کارگر ساده استخدام کرده بودند که پول می‌گذاشتند و پول دریافت می‌کردند چون کارمزدش را تقسیم کرده بودند.

در حال حاضر نیز بعضی از شرکت های PSP با پذیرنده‌ها و یا کسانی که ATM می‌گذارند صحبت کرده اند و به آن‌ها درصدی می‌دهند و آن‌ها هم شروع می‌کنند تراکنش‌های زیاد تولید می‌کنند.

بسیاری از این موارد را می‌توان توسط شمارش‌های ساده در شاپرک یا شتاب کشف و پیگیری کرد و احتیاجی به خرید نرم‌افزار از خارج مانند آنچه شاپرک میخواست نداریم.

او در آخر گفت: نکته‌ی منفی دیگری که وجود دارد این باشگاه‌ها و تبلیغات است؛ تبلیغاتی که برای امتیاز و جوایز بزرگ می‌کنند تا تراکنش زیادتر یا صوری تولید شود اصلاً درست نیست. اگر پول دارید، به مردم تخفیف بدهید؛ این جوایز هم از جیب آن بانکی که پشتیبان حساب است در می‌آید.

غیر قابل انتشار: ۱
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۲
تایید کننده
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۲:۴۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۲۶
1
1
من هم با نظر ایشان موافقم. شاید نکته ای که به آن توجه کافی نمیشود بحث تورم است. اگر نرخ سود و بهره بانکی در ایران نیز مانند کشورهای با تورم کم، زیر 4 درصد بود آیا بانکها باز هم موضع انفعالی داشتند؟
با کارکرد اقتصادی کارمزدها کاملا موافقم که میتواند باعث اصلاح برخی رفتارهای نادرست شود.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۰۹ - ۱۳۹۵/۰۹/۰۴
0
1
آقای مقدسیان دلمان برایتان تنگ شده.
انشا الله هرجا هستی موفق باشی.
بچه های اونجایی که یک دهه عمرت را صرف کردی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
پربازدید ها