رهبر معظم انقلاب اسلامی:دشمن درحال استفاده از خلأهایی در برجام است که بعلت اعتماد به طرف مقابل باقی ماند      رهبر معظم انقلاب اسلامی:هر جامعه در حال حرکت به سمت پیشرفت، به‌طور طبیعی با موانع و چالش هایی مواجه است و اگر این جامعه دارای آرمانهای معنوی و ضد قدرت طلبی و ضد دنیاطلبی باشد، قطعاً موانع بیشتر خواهد بود       رهبر معظم انقلاب: مشکلات اقتصادی به‌ویژه رکود و بیکاری باید حل شوند      رهبر معظم انقلاب: دولت میتواند با تعامل با کارشناسان و اقتصاد دانان منتقد، تولید داخلی را زنده کند        رهبر معظم انقلاب: امنیت؛ اولویت و موضوع درجه‌یک کشور/ دشمن به‌دنبال ایجاد دوقطبی در جامعه است؛ همه مراقب باشند       
تعداد بازدید: ۲۷۷
پرداخت سودهای سپرده بی پشتوانه تنها به منظور جلوگیری از خروج سپرده‌ها بانک‌های کشور را درگیر معاملات پونزی Ponzi Scheme کرده و از بانکداری اسلامی کاملاً دور نموده است
کد خبر: ۷۵۴۴۵
تاریخ انتشار: ۱۳ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۶

بانکها و معاملات پونزی

دکتر علی تابش، فعال بخش خصوصی اقتصادی نوشت: معاملات پونزی معاملاتی هستند که در انها سهم سود سرمایه‌گذاران نه از طریق کسب و توزیع سود واقعی بلکه از راه جذب سرمایه‌های جدید پرداخت می‌شود.

اکنون چند سال است که بازار مسکن و تولید در رکود کامل است و بسیاری از وام‌گیرندگان از پس پرداخت اصل و فرع وام‌های دریافتی برنمی‌آیند اما بانک‌ها همچنان به جذب سپرده‌گذاری با درصدهای سود بیست و اندی درصدی ادامه می‌دهند. تنها به مناسبت آغاز سال نو در اسفندماه گذشته طرح‌های متعددی برای تشویق سپرده‌گذاران برای سپرده‌گذاری در بانک‌ها مطرح شد. سودهای ۲۲ درصد در سال به‌صورت روزشمار یا حتی ۲۷ درصد در سال برای رقم‌های بالامرسوم است.

آخر اگر مسکن و تولید در رکود است بانک‌ها چگونه می‌توانند این سودها را پرداخت کنند؟ در حقیقت سرمایه‌های جذب شده جدید صرف پرداخت سودهای سپرده‌گذاران قبلی و جدید می‌شود و این موضوع تا زمانی که سپرده جدید جذب می‌شود ادامه می‌یابد اما وای به روزی که سرازیری سپرده‌های جدید به بانک‌ها متوقف شود که در این صورت آنها قادر به پرداخت سود به سپرده‌گذاران نخواهند بود و سقوط خواهند کرد.

معاملات پونزی که نام خود را از چارلز پونزی کلاهبردار مشهور آمریکائی اوایل قرن بیستم گرفته است هر از چند گاهی قربانیان خود را می‌گیرد. در سال ۲۰۰۸ بازار بورس نیویورک با تعجب شاهد دستگیری برنارد مادوف رئیس سابق بازار بورس نزدک NAZDAQ آمریکا بود که پذیرفت شرکتش کلاهبرداری پونزی انجام می‌داده است. میزان کلاهبرداری وی بیش از 50 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و وی به ۱۵۰ سال زندان محکوم شده است. ورشکستگی برخی از مؤسسات مالی در ایران نیز به‌واسطه همین روشهای پونزی است.

ما در ایران قانون بانکداری اسلامی را داریم که در آن بانک‌ها با معاملات مضاربه‌ای با سپرده‌گذاران و تسهیلات گیرندگان قرارداد می‌بندند. فلسفه این قانون این است که عملاً بانک‌ها با وام گیرندگان شریک می‌شوند و سود هائی به دست می‌آورند و سپرده‌گذاران هم با بانک شریک می‌شوند و آن سودها را می‌گیرند. البته این تنها ظاهر قضیه است وعملاً شراکتی در کار نیست چرا که اگر وام گیرنده‌ای ضرر کند هرگز بانک از گرفتن سود وام پرداختی به وی نمی‌گذرد و از آن طرف ضرر به سپرده گذار انتقال نمی‌یابد و او سود خود را می‌گیرد.

نرخ بهره در اقتصاد امروزی یکی از پارامترهای اقتصاد کلان است که به‌واسطه آن دولت‌ها یا بانک‌های مرکزی مستقل می‌توانند تورم را در کشور کنترل کنند. این نرخ همواره متناسب با تورم است و نمی‌تواند با آن فاصله آنچنانی داشته باشد. در غرب یکی از بازارهای مهم مالی برای بانک‌ها بازار وام مسکن یا مورگیچ است. در آنجا به‌واسطه نرخ‌های پایین بهره مورگیج عملاً مردم تلاش می‌کنند بیشترین حد وام را اخذ کنند و تنها حدود ۳۰ درصد قیمت مسکن خریداری شده توسط خریدار پرداخت می‌شود و بقیه از طریق وام‌های دراز مدت ۲۵ یا ۳۰ ساله تأمین می‌شود. بنابراین دولت

می‌تواند با کاهش یا افزایش نرخ بهره بازار مسکن را به راحتی کنترل کند.

در ایران یکی از دستآورد های دولت تدبیر و امید کاهش شدید نرخ تورم است اما علیرغم این کاهش، نرخ تسهیلات و سود سپرده‌های بانکی آنچنان تغییر نیافته است. علت آن هم نگرانی بانک‌ها برای هجوم مردم جهت خروج سپرده‌هایشان در صورت کاهش قابل ملاحظه نرخ سود است. یکی از دلایل این وضعیت این است که روشی که دولت برای کاهش تورم بکار برده اعمال محدودیت شدید بر پرداخت وام و جمع آوری نقدینگی از سطح کشور است. چیزی که کشور را دچار نوعی قحطی نقدینگی کرده و تقاضا برای دریافت وام را حتی با درصدهای بسیار بالاتر از تورم برای متقاضیانی که در استیصال بی پولی بسر می‌برند ارضاء نکرده است. از آن طرف به‌واسطه طرح‌های وسوسه انگیز بانک‌ها برای پرداخت سود سپرده با نرخ‌های بالاتر از تورم مردم تشویق می‌شوند تا پولهای خود را به بانک‌ها بسپارند.

دیده شده است که به‌طور فزاینده‌ای افراد واحدهای مسکونی و مستغلات خود را می‌فروشند و در بانک‌ها سپرده می‌کنند کاری که عرضه بیش از حد تقاضا در بازار مسکن را باعث شده و به رکود این بازار دوام بیشتری داده است. البته مانند بقیه معاملات پونزی این وضعیت نیز نمی‌تواند زیاد تداوم داشته باشد. در صورتی که دولت بجای جمع آوری نقدینگی در بازار برای کنترل تورم قیمت دلار را واقعی‌تر می‌کرد و ارزش ریال را متناسب با تورم ۲۰ سال گذشته کاهش می‌داد هیچکدام از مشکلات فوق اتفاق نمی‌افتاد. تنها راه ایجاد رونق در بازار مسکن و تولید واقعی کردن قیمت دلار است.

فرق دو روش جمع آوری نقدینگی و واقعی کردن قیمت دلار برای کنترل تورم این است که در روش اول سرمایه راکد تشویق می‌شود و در روش دوم سرمایه فعال در تولید امتیاز می‌گیرد.

در شرایطی که کشور اینگونه محتاج برنامه‌ای برای افزایش تولید و اشتغال است دولت باید روش اول را رها کند وروش دوم را برگزیند.

برچسب ها: بانک ، علی تابش ، سود بانکی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار