تعداد بازدید: ۲۱۱
شاید زیاد دربارهٔ پرداخت الکترونیک شنیده باشید. یک سیستم پرداخت الکترونیک روشی است که در آن تراکنش‌های مالی و یا پرداخت هزینهٔ کالا یا خدمات بصورت الکترونیک و بدون استفاده از چک یا پول نقدی انجام می‌شود
کد خبر: ۹۷۳۳۲
تاریخ انتشار: ۰۱ دی ۱۳۹۷ - ۱۰:۰۵

همه چیز درباره پرداخت الکترونیک

به گزارش سرمدنیوز، شاید زیاد دربارهٔ پرداخت الکترونیک شنیده باشید. یک سیستم پرداخت الکترونیک روشی است که در آن تراکنش‌های مالی و یا پرداخت هزینهٔ کالا یا خدمات بصورت الکترونیک و بدون استفاده از چک یا پول نقدی انجام می‌شود. این روش هم به عنوان سیستم پرداخت الکترونیک شناخته می‌شود و هم به عنوان سیستم پرداخت آنلاین. در این مطلب می‌خواهیم اطلاعاتی کلی دربارهٔ این موضوع ارائه کنیم.

پرداخت الکترونیک در چند سال گذشته رشد سریعی داشته است. دلیل این رشد هم گسترش روز افزون بانکداری و فروشگاه‌های اینترنت محور بوده است. همزمان با پیشرفت جهان با استفاده از پیشرفت تکنولوژی، می‌توان مشاهده کرد که سیستم‌های پرداخت الکترونیک و دستگاه‌های پردازشگر پرداخت بیشتر و بیشتر می‌شوند. همزمان با پیشرفت، ارتقا پیدا کردن و امن‌تر شدن تراکنش‌های آنلاین میزان استفاده از چک‌ها و وجوه نقد نیز کاهش می‌یابد.

روش‌های پرداخت الکترونیک

در کشورهای اروپایی این پرداخت الکترونیک از طریق کارت اعتباری و کارت‌های بدهی است که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما در ایران روش‌های پرداخت جایگزین مانند تراکنش‌های بین بانکی، کیف پول آنلاین، کارت‌های هوشمند و کیف پول بیت کوین (بیت کوین یکی از معروفترین ارزهای دیجیتال است.) مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند بیشتر مردم تنها از کارت بانکی خود برای تراکنش و خریدهای آنلاین استفاده می‌کنند و سایر روش‌های پرداخت هنوز جا نیفتاده‌اند.

روش‌های پرداخت آنلاین را می‌توان به دو حوزه تقسیم کرد، سیستم‌های پرداخت اعتباری و سیستم‌های پرداخت پولی.

۱. سیستم پرداخت اعتباری

کارت اعتباری: یک نوع سیستم پرداخت الکترونیک که نیاز است فرد یک کارت از موسسه مالی دریافت کرده باشد. این کارت به دارنده آن اجازه می‌دهد تا از طرق الکترونیک و بدون استفاده از وجه نقد پرداخت‌های خود را انجام دهد.

کیف پول الکترونیک: یک نوع حساب پیش پرداخت که اطلاعات مالی کاربر را ذخیره می‌کند، مانند کارت اعتباری یا کارت بدهی تا تراکنش‌های مالی را آسان‌تر کند.

کارت هوشمند: یک کارت پلاستیکی دارای میکروپردازنده که می‌توان آن را شارژ کرد تا تراکنش‌هایی را انجام داد. این کارت‌ها با نام چیپ کارت هم شناخته می‌شوند. کارت‌های اتوبوس و مترو از این نوع کارت‌ها هستند.

۲. سیستم پرداخت پولی

پرداخت مستقیم: یک تراکنش مالی که دارنده کارت به بانک اطلاع می‌دهد تا مقدار مشخصی پول را از حساب او بصورت الکترونیکی کسر کنند تا یک پرداخت آنلاین انجام شود.

چک الکترونیک: چک الکترونیک همانطور که از اسم آن نیز مشخص است نوعی الکترونیک از چک‌های کاغذی است. با این چک می‌توانید از حساب بانکی چکی خود بدون استفاده از چک، پول منتقل کنید.

پول الکترونیک: پول الکترونیک نوعی از سیستم پرداخت آنلاین است که مقدار مشخصی پول در دستگاه و یا حساب کاربری شخص ذخیره شده است و برای تراکنش‌های آنلاین می‌توان از آن استفاده کرد.

کارت ارزش اندوخته: یک کارت با مبلغ مشخصی موجودی که می‌توان برای انجام تراکنش در مغازه پذیرنده استفاده کرد. یک نمونه بارز از این کارت‌ها همان کارت‌های هدیه است.

موافقان و مخالفان استفاده از سیستم پرداخت الکترونیک

سیستم‌های پرداخت الکترونیک برای این ساخته شده‌اند که سرعت پذیرش پرداخت‌های الکترونیک برای تراکنش‌های آنلاین را افزایش دهند. با افزایش فروشگاه‌های اینترنتی سیستم‌های پرداخت آنلاین تبدیل به یک ضرورت برای مصرف کننده‌ها شده‌اند. پرداخت آنلاین دارای فوایدی مانند موارد زیر است:

دسترسی به مشتری‌های زیاد در سرتاسر دنیا که میزان فروش کسب و کار را افزایش می‌دهد.

تراکنش‌های مفیدتر و سریعتر. دلیل آن هم این است که تراکنش‌ها در چند ثانیه انجام می‌شوند و تنها نیاز به چند کلیک دارند. تراکنش به ساده‌ترین و آسانترین صورت انجام می‌شود.

راحتی. مشتری‌ها می‌توانند هزینهٔ آیتم‌های فروشگاه اینترنتی را از هرجایی و هرزمانی پرداخت کنند. تنها چیزی که لازم دارند یک دستگاه متصل به اینترنت است.

مدیریت مخارج برای افراد راحت است چون می‌توانند حساب مجازی خود را بررسی کنند که در آن تاریخچه تراکنش‌های قبلی آن‌ها وجود دارد.

امروزه اضافه کردن سیستم پرداخت آنلاین روی وب سایت‌ها بسیار آسان شده است. حتی کسی که حرفه‌ای نیست می‌تواند خیلی راحت از آن استفاده کرده و درگاه پرداخت الکترونیک داشته باشد.

درگاه‌های پرداخت و ارائه کنندگان سیستم‌های پرداخت آنلاین امنیت بالایی دارند و ابزاری دارند که از کلاه‌برداری جلوگیری کرده و تراکنش‌ها را قابل اعتماد می‌کنند.

این فواید خیلی عالی به نظر می‌رسند، ولی باید به موارد زیر هم دقت داشت:

کلاه‌برداری در تجارت الکترونیک سالانه ۳۰% رشد دارد. اگر نکات ایمنی را رعایت کنید با مشکلی مواجه نخواهید شد. اما برخی از فروشندگان درگاه‌هایی را برای پرداخت انتخاب می‌کنند که چندان امن نیستند. در این موارد خطر سرقت اطلاعات شخصی و حساب بانکی احساس می‌شود.

درست است که این مورد شاید چندان مهم نباشد اما اطلاعات شما روی پایگاه داده در یک سیستم پرداخت ذخیره شده است.

نیاز به دسترسی به اینترنت هم یکی از محدودیت‌های این نوع پرداخت‌هاست که تا زمانی که متصل به اینترنت نباشید نمی‌توانید به هیچ یک از این امکانات دسترسی داشته باشید.

اما شبکه پرداخت الکترونیک کشور به دو بخش شتاب و شاپرک تقسیم می‌شود. شتاب مخفف عبارت «شبکهٔ تبادل اطلاعات بین بانکی» است که در سال ۱۳۸۱ به وسیلهٔ بانک مرکزی راه‌اندازی شد.این سیستم برای انجام مبادلات بین بانکی به صورت الکترونیک ایجاد شد و شامل قوانینی است که بانک‌های عضو شبکه باید به آن‌ها متعهد باشند. تراکنش‌های انجام شده توسط کارت‌های بانکی از طریق دستگاه‌های خودپرداز توسط این شبکه انجام می‌شوند. در این مبادلات بانک‌ها هرکدام با نرم افزارهای خاصی به نام سوییچ به سوییچ مرکزی و ملی با نام شتاب متصل می‌شود. شاپرک نیز همانند شتاب درانجام مبادلات تراکنش‌های دستگاه‌های کارتخوان فعالیت می‌کند. اما موضوعی که در خصوص این دو شبکه مطرح می‌شود تفاوت آن‌ها با سیستم‌های پرداخت در دنیاست. سیستم‌های پرداخت در دنیا و ابزارهای موجود درآن ها از استانداردهای خاصی پیروی می‌کنند. فارغ از بحث ابزار؛ معماری شبکه پرداخت در کشورها در بحث مبادلات بین المللی بسیار حائز اهمیت است و این معماری بر اساس استانداردهای ذکر شده شکل می‌گیرد. در ایران بسیاری از کارشناسان عقیده دارند که به علت بومی سازی و حذف یا اضافه کردن فاکتورهایی، معماری شبکهٔ پرداخت متفاوتی در ایران نسبت به سایر کشورها به وجود آمده که همین امر یکی از موانع در مسیر اتصالات بین المللی است. بیشتر سیستم‌های پراخت در دنیا از استاندارد EMV تبعیت می‌کنند و البته اسکیم‌های دیگری نیز وجود دارند. باید گفت که شبکهٔ پرداخت کشور نیز از استانداردهایی پیروی می‌کنند و نسخه‌های آن‌ها نیز به روز می‌شوند؛ اما برای اتصال به درگاه‌های پرداخت بین المللی استانداردی به نام EMV یا سایر استانداردهای مورد پذیرشی وجود دارد که باید اخذ شوند. به این علت که با لحاظ این استانداردها در سیستم پرداخت (که شامل ابزار و شبکه می‌باشد) و همچینین اخذ گواهینامه نامه‌های مربوطه، ریسک ارتباطات بین المللی و انجام تراکنش‌ها در سطوح بین المللی کاهش می‌یابد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که بدون رعایت این استاندارد نیز در صورت قبول کشورها و همچنین پذیرش ریسک از سمت سیستم فاقد استاندارد، امکان اتصال وجود دارد اما این پذیرش با هزینهٔ بسیار بالایی همراه خواهد بود. بانک مرکزی ایران مدت‌هاست به دنبال مهاجرت شبکهٔ پرداخت کشور به سمت این استاندارد بوده حتی اقداماتی نیز در این خصوص انجام داده است اما همچنان داستان پیاده سازی استاندارد در شبکه پرداخت کشور ناکام مانده است.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار