تعداد بازدید: ۴۶۳
با گسترش کسب‌و‌کارهای آنلاین، مقوله احراز هویت از راه دور کاربران به عنوان یک فاکتور مهم در مدیریت ریسک کسب‌وکارها مطرح شده است
کد خبر: ۱۱۰۱۰۲
تاریخ انتشار: ۰۲ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۷:۰۵

راهکارهای استفاده از هوش مصنوعی در احراز هویت از راه دور نئوبانک‌ها

مجید کیوان، مشاورمدیریت گروه مشاوران سحاب در مصاحبه با سرمدنیوز، گفت: هر کسب‌وکاری بر اساس نوع خدماتی که در اختیار کاربران قرار می‌دهد، با حساسیت‌های متنوعی جهت احراز هویت، اهلیت و صلاحیت کاربران مواجه است که متناسب با سطوح مختلف دسترسی، سطوح مختلف احراز هویت نیز تعیین می‌‌شوند. هرچند بر اساس تبصره 3 ماده 91 آیین نامه اجرایی ماده ۱۴ الحاقی قانون مبارزه با پولشویی، احراز هویت غیر حضوری ارباب رجوع برای موسسات مالی و اعتباری ممنوع اعلام شده است، اما حرکت به سمت اقتصاد دیجیتالی و اقداماتی که در زمینه بانکداری دیجیتال در حال انجام است و تولد نئوبانک‌ها را در پی دارد، اصلاح مصوبه هیات وزیران در تاریخ 21/7/1398 را اجتناب‌ناپذیر کرده است.

گرچه دغدغه‌های نهادهای رگولاتوری در احراز هویت غیرحضوری کاربران صنعت بانکی قابل تامل می‌باشند، اما در این میان هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، ابزارها و راهکارهای مناسبی را در اختیار موسسات مالی و اعتباری قرار می‌دهند که ضمن مدیریت ریسک، کاهش هزینه و ارتقای تجربه کاربری، دغدغه‌های قانون‌گذار را نیز به صورت شایسته‌ای پوشش می‌دهند.

با اینکه طی یکسال گذشته موضوع احراز هویت غیرحضوری به عنوان یکی از مسایل مهم در دستورکار معاونت فناوری‌های نوین بانک مرکزی قرار گرفته است اما «دستورالعمل شناسایی الکترونیکی و احراز هویت غیرحضوری مشتریان در نظام بانکی» همچنان در پیچ و خم‌های طبقات مختلف ساختمان شیشه‌ای بانک مرکزی در حال دست به دست شدن است. آنچه پرواضح می‌نماید قبول این واقعیت است که احراز هویت غیرحضوری یک حلقه کلیدی و غیر قابل حذف از زنجیره ارزشی است که قرار است بانکداری دیجیتال و نئوبانک‌ها در راستای ارتقای تجربه کاربری به مشتریان خود ارائه کنند و حرکت به این سمت بدون پذیرش احراز هویت غیرحضوری در عمل بی معنی خواهد بود.

اما در کنار شخصیت ریسک‌گریز رگولاتور و دی‌ان‌ای لختی صنعت بانکی کشور که همچنان چشم‌انتظار نهایی شدن دستورالعمل احراز هویت غیرحضوری است، بازیگرانی هم پیش‌قدم شدند که با چراغ سبز بانک مرکزی مسیر خود را در راستای توسعه نئوبانک طی نموده و در حال ارایه ارزش‌های پیشنهادی خود به گروه‌های هدف هستند. گروه هدفی که تحت عنوان نسل Z و Millennial شناخته می‌شوند و به واسطه شرایط سنی و تولد و رشد در عصر تکنولوژی و ارتباطات و اینترنت، چندان صبر و تحمل انتظار را برنمی‌تابند و برخط بودن خدمات و سرعت در تحویل آن از انتظارات اجتناب‌ناپذیر این نسل می‌باشد.

مسئله‌ای که در نئوبانک‌ها پیش میاید این است که ارتقا و حفظ تجربه کاربری در ارایه ارزش‌های پیشنهادی مد نظر این حوزه با روش‌های سنتی از قبیل افزایش نیروی انسانی منطقی و اقتصادی نیست. به عنوان مثال گرچه فرآیند احراز هویت غیرحضوری در چرخه حیات نئوبانک‌ها در مقطع ورود به بازار میسر است، اما در مرحله رشد و بلوغ جوابگوی نیاز مشتریان نخواهد بود. به عبارت دیگر ارزش پیشنهادی «زمان و سرعت در افتتاح حساب» ممکن است در 500 مشتری اولیه که طی روزهای متعدد توزیع شده است توسط تعدادی نیروی پشتیبانی قابل مدیریت باشد، اما در صورتی که این عدد به بالای 10 هزار کاربر افزایش یابد، عملا به مرور زمان شاهد کنار گذاشتن و کم‌رنگ شدن این ارزش پیشنهادی (کاهش زمان) خواهیم بود.

بر مدیران بانکی پوشیده نیست که هر جا صحبت از نئوبانک می‌شود، استفاده از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین ویادگیری عمیق نیز به عنوان یک راهکار بر روی میز قرار می‌گیرند. اما باید توجه داشت که استفاده از راهکارهای هوش مصنوعی نه به عنوان یک مزیت رقابتی و خدمت لوکس، بلکه بر اساس صورت مسئله‌های مطرح شده به عنوان یک الزام غیر قابل انکار نیاز به توجه ویژه وجدی دارد. از طرف دیگر، به خدمت گرفتن راهکارهای هوش مصنوعی نمی‌تواند به تنهایی منجر به پیاده‌سازی موفق نئوبانک‌ها شود. چراکه فرآیندهای متعددی در پشت صحنه نئوبانک‌ها وجود دارد که هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار باعث افزایش سرعت، دقت و امنیت خدمات قابل ارایه در این مدل بانکداری خواهد شد.

در حال حاضر احراز هویت کاربران جهت افتتاح حساب آنلاین، با دریافت تصویر کارت ملی، تصویر شناسنامه، دریافت تصویر و ویدیو از کاربر به صورت خودعکس در بستر برنامه کاربردی نئوبانک صورت می‌گیرد. این فرایند با اضافه شدن احراز مالکیت سیم‌کارت و در اختیار داشتن آن توسط کاربر و همچنین احراز محل سکونت با دریافت کد پستی کامل‌تر می‌شود. هر چند بخشی از اصالت سنجی اطلاعات دریافتی از کاربران از طریق فراخوانی API از سامانه‌های حاکمیتی نظیر سازمان ثبت احوال کشور و شاهکار به صورت خودکار قابل انجام است، اما همچنان بررسی تصویر و ویدیو کاربرو مطابقت آن با سامانه‌های در اختیار بانک، به صورت دستی صورت می‌گیرد که این امر در کنار بروز خطای انسانی، ارزش پیشنهادی کاهش زمان را در افزایش تعداد کاربران به طور قابل ملاحظه‌ای در معرض خطر قرار می‌دهد.

اما مسئله مهم‌تری که نئوبانک‌ها با آنها مواجه خواهند شد، پوشش نیازهای کاربر در پشتیبانی موارد پر تکرار مانند فراموشی رمز عبور، خطای انجام تراکنش و مشکلات عملیاتی دیگر است که قرار است کاربران به صورت آنلاین و بدون مراجعه به شعبه فیزیکی به صورت 24/7 در لحظه آن را درخواست کنند و پاسخ آن را با رعایت تمامی موارد امنیتی مد نظر بازیگر نئوبانک دریافت نمایند.

هوش مصنوعی با پردازش تصویر و ویدئو ارسالی توسط کاربر در کنار فرخوانی APIهای مورد نیاز از سامانه‌های حاکمیتی، نه تنها فرایند احراز هویت کاربر برای افتتاح حساب را به صورت لحظه‌ای انجام می‌دهد، بلکه تمامی اقدامات لازم را نیز جهت پشتیبانی کاربران در موارد پرتکرار تسهیل می‌نماید. در واقع راهکار هوش مصنوعی منجر به پوشش یکی از مهمترین اهداف نئوبانک‌ها می‌شود که همانا ارتقای تجربه کاربری است. هوش مصنوعی با هر نوع تغییر در مدارک احراز هویت و تصاویر ارسالی کاربران (کارت ملی و شناسنامه‌های قدیمی و جدید) قابل تنظیم مجدد بوده و بر اساس ورودی‌ها و تنظیماتی که برای آن انجام شده است، چهار وضعیت مختلف را می‌تواند در احراز هویت پیش روی ما قرار دهد:

1) False Positive: معرف حالتی است که مدارک متعلق به شخص نبوده و ماشین به اشتباه آن را اصالت سنجی صحیح تشخیص داده و هویت کاربر را تایید نموده است.
2) False Negative: معرف حالتی است که مدارک ارسالی کاربر درست بوده اما ماشین آن را به عنوان عدم تطابق تشخیص داده است و احراز هویت کاربر را رد کرده است.
3) True Negative: معرف حالتی است که مدارک ارسالی متعلق به کاربر نبوده و ماشین نیز بدرستی این عدم انطباق را تشخیص داده و احراز هویت کاربر رد شده است.
4) True Positive: معرف حالتی است که مدارک ارسالی کاربر درست بوده و اصالت سنجی آن نیز از طریق هوش مصنوعی بدرستی انجام شده است.


در این چهار وضعیت که به صورت مشابه برای انسان نیز قابل تصور است، حالت اول (False Positive) منجر به ریسک برای بازیگر نئوبانک خواهد شد و تبعات منفی مواجهه با رگولاتوری را در پی خواهد داشت و حالت دوم (False Positive) منجر به تاثیر منفی در تجربه کاربری خواهد شد، چراکه کاربر مدارک هویتی صحیح و متعلق به خود را بارها بارگذاری می‌کند ولی ماشین هر بار انطباق آن را تایید نمی‌کند.

راهکار متخصصان هوش مصنوعی برای جلوگیری از وقوع وضعیت‌های اول و دوم تعیین دقیق معیارهای ارزیابی و همچنین تنظیم حساسیت مدل است که در این صورت درصد وقوع هر یک از حالت‌های اول و دوم به صفر میل خواهد کرد. چنانچه قبلا اشاره شد، بروز خطای انسانی در تایید یا رد اشتباهی مدارک توسط اپراتور نیز در حالت آنلاین اجتناب ناپذیر است و حتی این وضعیت در احراز هویت حضوری نیز ممکن است رخ دهد. در این رابطه مزیتی که هوش مصنوعی نسبت به انسان دارد این است که نه تنها فاکتورهای ورودی قابل تنظیم بوده و نرخ حساسیت تشخیص قابلیت بازنگری را دارد، بلکه بر اساس خطاهایی که در تشخیص رخ داده، مدل طراحی شده یادگیری مجدد کرده و گزارش‌ها و داشبوردهای مدیریتی لازم به صورت آنلاین در اختیار مدیران بانکی قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است بکارگیری راهکارهای هوش مصنوعی به منزله حذف کامل نیروی پشتیبانی انسانی نیست، بلکه حجم وسیعی از بار عملیاتی توسط ماشین انجام شده و نیروهای پشتیبانی به عنوان ناظر شاهد عملکرد و خروجی آن خواهد بود. بنابراین نقش نیروی پشتیبانی از یک حالت وظیفه محور به یک حالت کنترل‌کننده تغییر پیدا کرده و سرعت انجام امور افزایش چشمگیری خواهد اشت.

نئوبانک‌های داخل کشور در حال حاضر مشتریان بانکداری خرد را به عنوان گروه هدف خود تعریف کرده‌اند و مانند هر کسب‌وکاری که بر اساس برنامه سود و زیان به دنبال تحقق اهداف طرح تجاری خود است، مستلزم پاسخگویی به هیات مدیره و سهامداران خود می‌باشند. بنابراین در کنار حفظ و ارتقای تجربه کاربری، هوش مصنوعی یک راهکار مناسب جهت کاهش هزینه‌های عملیاتی و اهرمی قابل اطمینان جهت افزایش مقیاس در صنعت است. به بیان دیگر اقداماتی که در راهکار سنتی با افزایش تعداد اپراتور و نیروی پشتیبانی برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود، در نهایت با هزینه کمتر و سرعت و دقت بیشتری توسط هوش مصنوعی در اختیار مدیران قرار می‌گیرد که در نتیجه آن هزینه‌های عملیاتی (OPEX) و سرمایه‌ای (CAPEX) را به صورت قابل توجهی کاهش می‌دهد.

راهکارهای استفاده از هوش مصنوعی در احراز هویت از راه دور نئوبانک‌ها

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
پربازدید ها