وام‌های فروش اقساطی و تسهیلاتِ بانک‌هایی که به عناوین مختلف سپرده اجباری از مردم می‌گیرند، مصداق بارزِ خلاف سیستماتیک، حرام شرعی، حرام فتوا داده شده توسط رهبری و خلاف بخشنامه و مقررات بانک مرکزی است. آیا همتی و معاون نظارت او اجازه و غیرت کافی دارند که آنها را حذف و به سامان کنند؟

بلوبانک (بانک سامان) سوگلی بانک مرکزی شده است. با خیال راحت، وام‌هایی با سود افسانه‌ایِ ۹۲٪ می‌دهد و رییس کل بانک مرکزی محمدرضا فرزین و معاون تنظیم‌گری و نظارت آن فرشاد محمدپور در خواب خوش به سر می‌برند. نکند همه‌ی این‌ها بفرموده باشد و ما آب در هاون می‌کوبیم؟

این بخشنامه بانک مرکزی ناظر بر اجرای مقررات اعلام شده برای تسهیلات یاران است در سال ۱۴۰۲ است و مدیران بانک‌ها را تهدید به برخورد انتظامی می‌کند. نحوه عمل آن بانک‏/موسسه اعتباری در این زمینه باید به گونه‌ای باشد که نرخ های سود مؤثر تسهیلات فراتر از نرخ‌های اعلامی بانک مرکزی نباشد. به صراحت بیان می‌دارد که میزان سود موثر، نباید بیش از ۲۳ درصد باشد

در هر شرایطی، دروغ گفتن به مردم و وام گیرنده مجاز نیست. عبارات بدون سود و کارمزد را حذف نمایند و رو راست به مردم بگویند که چه مقدار بیش از قیمت نقدی از مردم دریافت می‌کنند. شرافت که زیر ساخت نمی‌خواهد. استدلال شرکت‌ها مانند نزول خواران است که بر شانه محتاجان سوار شده‌اند

اولین نقطه‌یِ شروعِ انحراف و گران فروشی در شرکت‌های فروش اقساطی، با وام گیری از بانک شروع می‌شود. بانک وام دهنده، حداقل دو افزایش درآمد یا سود، بیش از مقررات و محدودیت‌هایی که بانک مرکزی برایش قرار داده است، به شرکت یا پلتفرم تحمیل می‌کند

نرخ سود تسهیلات عقود غیر مشارکتی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی و همچنین نرخ سود مورد انتظار عقود مشارکتی قابل درج در قرارداد میان بانک‌ها موسسات اعتباری غیربانکی با مشتری برای سنوات ۱۴۰۱ لغایت ۱۴۰۴

شرکت‌هایی مانند تکنوپی، اسنپ‌پی، دیجی‌پی و تعدادی دیگر، چقدر سود از مردم می‌گیرند؟ رسواییِ بانک آینده، در برابر وام گیت یا LendGate بسیار ناچیز است. آنچه در شرکت‌های غیر بانکی، برای فروش اقساطی با بیش از ۵۰٪ سود شکل گرفته و مردمِ زیر خط فقر و فلاکت را هدف قرار داده، برگ دیگری از کج رفتاری مالی-بانکی ایران است. سودِ غیر شرعی و غیر قانونیِ اخذ شده از مردم، که سر به ده‌ها و صدها همت میزند، باید به آنها برگردانده شود

شکستن رکورد بانک آینده در دستور کارِ بعضی از شرکت‌های خرید و فروش اقساطی کالا است. بررسی شرکت تکنوپی در آنچه خودش خرید اقساطی می‌نامد و نام دو بانک دیگر را هم ذکر می‌کند، حاکی از دریافت سود واقعی و موثری بالاتر از ۵۰ درصد است. مجوزی برای این گران فروشی ما پیدا نکردیم، اگر تکنوپی سندی در این زمینه دارد، لطفا ارایه دهد

اسنپ‌پی، یکی دیگر از شرکت‌های ارایه دهنده خرید اقساطی یا ‌BNPL در صنفِ وام‌فناران یا LendTech است که بررسی می‌کنیم. این شرکت در بعضی موارد سودهایی دارد که ستارگان آسمان هم به گردش نمی‌رسند. سود واقعی و موثرِ محاسبه شده، در مواردی بیش از سایر رقبا است. روش و گردش کارِ خرید قسطی آن متفاوت با دیجی‌پی است.  احتمال دارد رکورد بانک آینده شکسته شود

چند مورد از خرید اقساطی یا ‌BNPL را در صنفِ، وام‌فناران یا LendTech بررسی کردیم. در تمام موارد، سود واقعی و موثر محاسبه شده، از ۵۰ تا ۸۰ درصد بدست آمد. روش و گردش کارِ اعطای وام به نحوی چیده شده است که حتی کارشناسان حرفه‌ای به سختی قادر به تشخیص سود واقعی و موثر می‌باشند. تحلیل این نحوه خرید را بیان کرده‌ایم و از سازمان‌های نظارتی و قانونی انتظار داریم عکس العمل مناسب داشته باشند تا مشکلی بزرگتر از بانک آینده واقع نشود